al-Ihsaan: de perfectie van het geloof

De perfectie van het geloof toegelicht.

In naam van Allah de Barmhartige de Genadevolle. En vrede en zegeningen zijn met eenieder van de profeten evenals met hen die hun boodschap volgen. Het onderwerp wat in deze video besproken zal worden is: al-ihsaan, wat meestal wordt vertaald als “de perfectie van het geloof”..

De beste omschrijving van dit ene woord, al-ihsaan, is de wijze waarop de profeet Mohammed, vrede zij met hem, er uitleg aan gaf. Hij zei hierover namelijk: “De perfectie van het geloof is dat je Allah aanbidt alsof je Hem ziet. En als je Hem niet ziet, je weet dat Hij jou wel ziet.”

Slechts twee korte zinnen geven de omschrijving van dit woord aan. Hoe kan dit korte antwoord de perfectie van het geloof omvatten? Is het dan zo eenvoudig om je geloof perfect te maken? Nee, dat is het niet, maar het antwoord wat de profeet Mohammed, vrede zij met hem gaf, was alomvattend. In korte maar krachtige bewoordingen gaf hij aan waar het uiteindelijk allemaal om draait; Allah aanbidden alsof je Hem ziet. Laten we om dit te verduidelijken het voorbeeld nemen van een werknemer die op zijn werk aankomt en die dag zal zijn chef bij hem op kantoor aanwezig zijn. Ook zal de chef met hem meelopen die dag om te zien hoe de medewerker zijn werk verricht. Wat zal de medewerker doen? Zal hij spelletjes gaan spelen op zijn computer? Zal hij zijn persoonlijke mail gaan behandelen? Zal hij extra lange pauzes houden? Natuurlijk niet.

Hij weet dat zijn chef aanwezig is en hij zal al die dingen, die hij normaal misschien wel doet, achterwege laten. In plaats daarvan zal hij extra inzet tonen om aan zijn chef te laten zien wat een goede werknemer hij is. Wat kunnen we dan zeggen als het gaat om Allah? Wanneer we Allah zouden zien dan zouden we ons nog meer bewust worden van het feit dat Hij ons ziet. Dan zouden we nog beter ons best doen om het goede te doen en het slechte te laten. Maar de omschrijving die de profeet gaf stopt daar niet. Hij zegt namelijk ook: “..en al zie je Allah niet, weet dat Hij jou wel ziet".

Oftewel: wees je ervan bewust dat Hij alles ziet wat je doet en alles hoort wat je zegt. Wanneer men zich hiervan bewust is, zal hij handelen zoals hij zou doen wanneer hij Hem (Allah) zou zien. Het zorgt ervoor dat het gedrag van een persoon op plaatsen waar hij gezien word hetzelfde is als op plaatsen waar hij niet gezien wordt. Je wordt je ervan bewust dat Allah je ziet, dat Hij weet wat je doet en dat Hij je niet uit het oog verliest, wat je ook doet. Daar waar de werknemer misschien weer terugvalt in zijn slechte gewoontes op het werk zodra zijn chef is vertrokken, werkt dit niet zo met al-ihsaan.

Dit is dan ook precies waarom al-ihsaan wordt omschreven als de perfectie van het geloof. Wanneer iemand namelijk Allah aanbidt alsof hij zich voor Hem bevindt, ook al is dit niet het geval, dan zal hij zeker het beste proberen te doen en het slechte achterwege laten. Wanneer dit handelen de tweede natuur wordt van een persoon kunnen we spreken van een oprechte gelovige die wandelt in de tevredenheid van Allah. Maar het is natuurlijk niet slechts dat een persoon Allah aanbidt op de beste wijze. Het gaat erom dat alles wat hij doet op de beste wijze gedaan wordt. Wanneer hij werkt doet hij dat op de beste manier. Wanneer hij spreekt doet hij dat op de beste manier etc.

Het feit dat dit het hoogste niveau is wat een moslim bereiken kan, zegt veel over het streven van de Islam. Het maakt duidelijk dat de Islam de nadruk legt op het goede handelen en het vertonen van goed gedrag, of je nu alleen bent of onder de mensen. Het maakt duidelijk dat de Islam de mens ertoe aanmoedigt met niets dan het beste genoegen te nemen wat betreft zijn eigen handelen. En natuurlijk zijn er altijd momenten die het bereiken of behouden van dit niveau moeilijk maken en het verleidelijk wordt om iets verkeerd te doen. Maar wanneer op zulke momenten de bewustwording er is dat Allah je ziet, dan geeft dit de stimulans die nodig is om het goede te blijven doen en het verkeerde achterwege te laten.

De islam leert moslims dus in hun aanbidding, maar ook in alle andere zaken van het leven, op de beste wijze te handelen. Als het echter gaat om de verwachting van anderen en hoe zij hun leven indelen is de stelregel anders. De moslim dient vergevensgezind tegenover fouten van anderen te staan. Hij dient excuses voor hen te zoeken wanneer zich tekortkomingen voordoen en hen zaken niet te zwaar aan te rekenen. Wanneer eenieder zich hieraan vasthoudt, dus het beste uit zichzelf probeert te halen en vergevingsgezind staat tegenover fouten en tekortkomingen van anderen, zal dit leiden tot een samenleving van openheid, oprechtheid en verdraagzaamheid. Dit is dan ook waar de mensen van vroeger, nu en in de toekomst behoeftig aan zijn; een samenleving van al-ihsaan zoals het onderwezen word in de islam.